Skip to content

site mode button

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

Search for:

Oili chafu ilivyogeuka nishati ya kupikia majumbani

8 mins read

Oili chafu ilivyogeuka nishati ya kupikia majumbani

Habari za Dharura

October 30, 2026 Admin0

Dar es Salaam. Kwa miaka mingi, oil chafu iliyotumika kwenye injini za magari na pikipiki ilikuwa miongoni mwa taka zilizotupwa ovyo katika gereji huku baadhi ya mafundi wakiimwaga ardhini bila kujali athari zake kwa mazingira.

Hata hivyo, hali hiyo imeanza kubadilika baada ya kuibuka kwa ubunifu wa majiko yanayotumia oil hiyo kama nishati ya kupikia ambayo sasa inatajwa kuwa mbadala wa mkaa na kuni hususan kwa wafanyabiashara wadogo wa vyakula wasioweza kumudu gharama za gesi.

Kilichokuwa taka isiyo na thamani kwa baadhi ya mafundi sasa kimegeuka bidhaa inayouzwa kwa kati ya Sh1,000 na Sh1,500 kwa lita, huku watengenezaji wa majiko wakieleza kuwa matumizi yake yanaweza kupunguza gharama za nishati kwa watumiaji.

Mabadiliko hayo yameibua mnyororo mpya wa biashara unaoanzia kwenye gereji za magari na pikipiki, kupitia kwa wakusanyaji wanaonunua oil iliyotumika hadi kwa watengenezaji na watumiaji wa majiko yanayotumia nishati hiyo.

Hili ni ongezeko ikiwa ni baada ya baadhi ya wafanyabiashara na wananchi awali kuitumia oil katika kupaka kwenye mbao, hususan nguzo na uzio kwa imani kuwa inasaidia kuzuia mchwa, kupunguza ufyonzaji wa maji na kuchelewesha kuoza.

Katika baadhi ya gereji jijini hapa, oil ambayo awali ilikuwa ikionekana kama uchafu wa kuondolewa sasa inahifadhiwa kwenye madumu ikisubiri wanunuzi wanaopita kuikusanya kwa ajili ya matumizi mbalimbali.

Silvester Nyoni ambaye ni mmoja wa mafundi wanaotengeneza majiko hayo anasema ubunifu huo umewezesha oil chafu kutumika kama nishati ya kupikia badala ya kutegemea kuni, mkaa au gesi pekee.

Anasema majiko hayo hutengenezwa kwa mfumo unaoruhusu oil kuingia kwenye chemba ya jiko kutoka katika tangi husika huku kifaa kidogo kinachotumia umeme kikisaidia kuingiza hewa ili kuongeza nguvu ya moto na kuondoa moshi mzito unaoweza kumwathiri mtu.

“Inavyowaka ni kama gesi, moto hauna moshi ni safi kabisa lakini yenyewe inatumia oil chafu. Jiko lina mtungi ambao unaweka oil, ukiliwasha linawaka. Kuna feni ndogo inayoingiza hewa ndani ya chemba ili moto uwe na joto kali,” anasema.

Kwa mujibu wa fundi huyo, oil inayotumika hupatikana kwenye gereji za magari na pikipiki ambako baadhi ya mafundi huuza kiasi cha lita tatu hadi nne kwa Sh2,000, kutegemea makubaliano na mnunuzi kwa sababu huwa hawana matumizi nayo.

Anasema tofauti na nishati nyingine zinazohitaji kununuliwa mara kwa mara, matumizi ya oil kwenye majiko hayo hutegemea ukubwa wa jiko na muda ambao mtumiaji anapika.

“Lita moja unaweza kupikia hadi siku nne kwa matumizi madogo ya nyumbani. Kwa anayefanya biashara, anaweza kutumia lita moja kwa siku nzima, kutegemea matumizi yake,” anasema.

Silvester anasema gharama ya kununua jiko hilo pia hutegemea ukubwa na matumizi yaliyokusudiwa huku majiko madogo yenye sehemu moja ya kupikia yakiuzwa kuanzia Sh130,000.

Maneno yake yaliungwa mkono na Fundi mwingine wa majiko hayo, Faraja Moria anayesema teknolojia wanayotumia huruhusu oil kuingia kwenye jiko kwa matone kwenye jiko badala ya kumwagwa kwa wingi.

Anasema mfumo huo husaidia kudhibiti kiasi cha oil kinachotumika wakati wa kupika, huku kifaa kidogo kinachotumia umeme kikisukuma hewa ili kuimarisha mwako.

“Oil inaingia tone kwa tone. Lita mbili zinaweza kutumika kwa wiki, lakini inategemea unapika nini na unatumia jiko kwa muda gani,” anasema.

Kwa mujibu wa Moria, baadhi ya wateja wanaotafuta majiko hayo ni watu wanaotaka kupunguza matumizi ya nishati katika shughuli zao za kila siku, wakiwamo wafanyabiashara wadogo wa vyakula.

Hata hivyo, matumizi ya jiko hilo yanahitaji pia kiasi kidogo cha umeme kwa ajili ya kuendesha kifaa kinachopuliza hewa kwenye sehemu ya muwako ambapo kiwango chake cha matumizi kinatajwa kulingana na simu inayochajiwa.

Kwa mfanyabiashara anayetumia lita moja kwa siku, gharama ya kununua oil inaweza kuwa kati ya Sh30,000 na Sh45,000 kwa siku 30, kwa kuzingatia bei ya Sh1,000 hadi Sh1,500 kwa lita, bila kujumuisha gharama za umeme, matengenezo na ununuzi wa jiko.

Hata hivyo, kiasi halisi cha fedha anachoweza kuokoa mfanyabiashara ikilinganishwa na matumizi ya mkaa, kuni au gesi kitategemea mahitaji yake ya kupikia na gharama za nishati hizo.

Gereji zaanza kunufaika

Kwa upande wa mafundi wa magari, kuongezeka kwa watu wanaotafuta oil chafu kumeanza kuifanya bidhaa hiyo kuwa chanzo kingine cha mapato kutokana na shughuli zao za kila siku.

Yasin Yahaya ambaye ni fundi wa gereji anasema oil inayotolewa kwenye injini wakati wa huduma za magari sasa inauzwa kwa watu wanaopita kuikusanya wakiwa na madumu ambao hubeba kiasi chochote wanachokikuta.

“Oil chafu tunauza. Tunaweza kukuuzia kwa Sh1,500 au Sh1,000 kwa lita. Unaweza kupata lita tano au wakati mwingine tunakusanya kiasi hicho baada ya siku tatu kwa sababu wanaotafuta ni wengi,” anasema.

Anasema kutokana na mahitaji, wakati mwingine inaweza kuchukua siku kadhaa kupata lita tano pekee za oil katika gereji tatu anazomiliki.

“Wananunua oil hapa gereji na kwenda kuiuza kwa watu wanaotumia kwenye majiko ya kupikia, watu binafsi, shule, wafanyabiashara na hata taasisi zinazotumia nishati hii kwa sasa,” anasema.

Mfanyabiashara

Kwenye kuleta ahueni ya matumizu, Salum Rashid ambaye ni muuza chipsi anasema imesaidia kupunguza gharama za gesi alizokuwa akitumia awali.

“Mimi nilikuwa natumia gesi na umeme, mtungi ule ambao ulikuwa ukiuzwa kati ya Sh57,000 au unabadilika kulingana na soko ulikuwa ukikaa wiki moja na nusu ukijitahidi au wiki moja kwa sababu unapika muda wote, sasa haya mafuta ukitumia sana lita 15 ambapo sisi tunafuata wenyewe gereji lita tano nauziwa kwa Sh3000 kwa sababu anayeniuzia namjua,” anasema.

Anasema matumizi hayo hubadilika kulingana na wingi wa wateja kwa siku husika lakini anakiri kuwa hata biashara ikiwa inafanyika kwa ukubwa gharama za nishati hiyo haziwezi kuzidi Sh25,000.

Wasiwasi waibuka

Wakati fursa hii ikionekana baadhi ya watu wanahusisha suala hilo na utengenezaji wa oil bandia ambayo huingizwa sokoni kinyemela na kutumiwa tena na wananchi katika vyombo vyao vya moto.

“Ukitaka kuamini, wale wanaotembea na madumu wakikusanya oil hiyo chafu hununua pia madumu ya kampuni mbalimbali ambayo oil yake imeshawekwa katika vyombo vya moto, wako tayari kununua madumu hayo kwa Sh5,000 kwa sananu wanajua wana kazi nayo,” anasema mmoja wa watu waliozungumza na Mwananchi.

Mchumi

Mtaalamu wa Uchumi na Biashara, Massawe Assey anasema gharama za nishati ni sehemu ya matumizi ya uendeshaji wa biashara ndogo hivyo kupungua kwake kunaweza kuongeza fedha zinazobaki kwa mfanyabiashara.

Hata hivyo anasema, ukubwa wa fursa hiyo utategemea mahitaji ya bidhaa, gharama za ukusanyaji na usafirishaji pamoja na uwapo wa taratibu zinazodhibiti usimamizi wa taka hizo.

“Hata tathmini ya manufaa ya kiuchumi haipaswi kuishia kwenye fedha anazookoa mfanyabiashara pekee, bali pia kuzingatia gharama zinazoweza kusababishwa na uchafuzi wa mazingira na madhara ya kiafya,” anasema.

“Hivyo, hata kama matumizi ya oil iliyotumika yataonekana kupunguza gharama za moja kwa moja ni muhimu kuchunguza kama manufaa hayo yanazidi hatari na gharama nyingine zinazoweza kujitokeza.

Afya

Anayasema hayo wakati ambao Daktari bingwa wa magonjwa ya ndani na mfumo wa upumuaji kutoka Hospitali ya Taifa Muhimbili (MNH), Dk Elisha Osati anasema oil chafu inayotumika kwenye majiko ya kupikia ina kemikali hatari zinazojulikana kama kemikali tendo ikiwamo zebaki zinapopata moto hutoka.

Anasema kemikali hizo zinaweza kuathiri afya ya binadamu pale anapokutana nazo kwa muda mrefu au hata muda mfupi na kuongeza hatari ya kupata saratani ya aina yoyote hasa kwa watoto kwa kuzaliwa nayo hasa mama zao wanapokaa kwenye mazingira hayo.

“Oil hiyo inapochomwa hutoa kemikali zinazoingia hewani ikiwamo benzini inayosababisha saratani ya damu. Uchomaji wa oil hiyo pia hutoa chembechembe ndogo za kaboni zinazoweza kuingia kwenye njia ya hewa na mapafu zinazoweza kuchochea au kuzidisha matatizo ya upumuaji, ikiwamo pumu,” anasema.

Anaongeza kuwa kemikali na moshi unaotoka kwenye majiko hayo unaweza kuingia kwenye mazingira yanayozunguka eneo husika na kuathiri hali yake ya kawaida.

Aidha, anasema uchafu huo unaweza kufika kwenye majani na mboga zinazozunguka eneo hilo na kusababisha madhara ya kimazingira.

Post navigation

Previous: Wanaume kliniki chachu wajawazito kuanza huduma mapema

Next: Zanzibar explores sea-based foods to improve schoolchildren’s nutrition

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment *

Name *

Email *

Website

Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.

Admin

Website https://thebongopost.online

Related Posts

Utafiti mpya waibua matumaini ya kudhibiti VVU bila ARV

6 mins read

Utafiti mpya waibua matumaini ya kudhibiti VVU bila ARV

Habari za Dharura

October 31, 2026 Admin0

Muhoozi ampa dhamana Besigye, mazungumzo ya kutafuta suluhu yaanza

5 mins read

Muhoozi ampa dhamana Besigye, mazungumzo ya kutafuta suluhu yaanza

Habari za Dharura

October 31, 2026 Admin0

Marekani yafuta picha mkutano wa G-20, Afrika Kusini yakosa mwaliko

4 mins read

Marekani yafuta picha mkutano wa G-20, Afrika Kusini yakosa mwaliko

Habari za Dharura

October 31, 2026 Admin0

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

News Express © 2026. All Rights Reserved.