Skip to content

site mode button

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

Search for:

Haya hapa maeneo yanayokwamisha biashara nchini

3 mins read

Haya hapa maeneo yanayokwamisha biashara nchini

Habari za Dharura

October 27, 2026 Admin0

Dar es Salaam. Upatikanaji wa mitaji, viwango vya kodi na changamoto za umeme vimetajwa kuwa vikwazo vikuu vinavyokwamisha uendeshaji na ukuaji wa biashara rasmi nchini, licha ya hatua zinazochukuliwa kuboresha mazingira ya biashara na huduma za kifedha.

Utafiti wa biashara wa mwaka 2025 uliofanywa na Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS) unaonyesha asilimia 48 ya biashara zilitaja upatikanaji wa fedha kuwa kikwazo kikuu, ikifuatiwa na viwango vya kodi kwa asilimia 13.6 na umeme kwa asilimia 10.7.

Matokeo hayo yanaonyesha kuwa biashara nyingi zinakabiliwa na ugumu wa kupata mikopo kutokana na riba, taratibu za maombi na masharti ya dhamana, huku kodi na tozo zikiongeza gharama za uendeshaji na kudhoofisha uwezo wa kupanua shughuli.

Mitaji yabaki changamoto

Utafiti huo unaonyesha biashara nyingi zinategemea fedha zinazozalishwa na shughuli zake kugharamia uendeshaji badala ya mikopo ya benki.

Asilimia 88 ya mtaji wa uendeshaji wa biashara ndogo unatokana na fedha za ndani, ikilinganishwa na asilimia 83.9 kwa biashara za kati na asilimia 80.2 kwa biashara kubwa.

Mikopo ya benki inachangia asilimia 5.6 ya mtaji wa biashara ndogo, asilimia 8.6 kwa biashara za kati na asilimia 11.8 kwa biashara kubwa.

Hali hiyo inajitokeza wakati takwimu za Benki Kuu ya Tanzania (BoT) zikionyesha mikopo kwa sekta binafsi ilifikia Sh55.23 trilioni Agosti 2026, kutoka Sh41.53 trilioni katika kipindi kama hicho mwaka uliotangulia.

Profesa Abel Kinyondo wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM) amesema Serikali inapokopa katika soko la ndani, huongeza ushindani wa upatikanaji wa fedha kati yake na sekta binafsi.

Amesema benki zinaweza kupendelea kuwekeza katika hati fungani za Serikali kwa sababu zina hatari ndogo ikilinganishwa na mikopo kwa wafanyabiashara.

“Benki zinaona ni salama zaidi kuikopesha Serikali kwa sababu zina uhakika mkubwa wa kurejeshewa fedha zake. Hali hii inafanya Serikali kushindana na wafanyabiashara kupata mikopo,” amesema.

Ameongeza kuwa kupunguza mahitaji ya Serikali ya kukopa ndani kunaweza kuongeza fedha za mikopo kwa wafanyabiashara na kuchochea benki kubuni bidhaa zinazokidhi mahitaji yao.

Upatu kuwa njia mbadala

Kutokana na changamoto hizo, baadhi ya wafanyabiashara hutumia vikundi vya upatu kupata fedha za kuanzisha au kupanua biashara.

Utafiti wa mwaka 2026 uliofanywa na watafiti wa UDSM umeonyesha vikundi vya upatu vinavyosimamiwa vizuri vinaweza kusaidia upatikanaji wa fedha na kuongeza shughuli za biashara katika masoko ya ndani.

Hata hivyo, mtaalamu wa biashara, Shirima Laizer, ameonya kuwa kujiunga na vikundi visivyosajiliwa kunaweza kusababisha watu kupoteza fedha zao.

Ameshauri wananchi kuhakiki uhalali na usajili wa vikundi kabla ya kuvikabidhi fedha zao.

Kodi na umeme

Katika eneo la kodi, Laizer amesema ni muhimu kuweka mfumo unaozingatia uwezo wa biashara kulipa, kupunguza mwingiliano wa kodi na tozo na kuhakikisha sera zinakuwa na uhakika ili wafanyabiashara waweze kupanga uwekezaji wa muda mrefu.

Kwa mwaka wa fedha 2026/27, Serikali imeanza maboresho ya kodi, yakiwemo unafuu wa kodi ya mapato kwa miezi 12 kwa biashara mpya zinazokidhi masharti ya mfumo wa kodi ya makadirio na kurahisisha usimamizi wa kodi kwa teknolojia.

Kuhusu umeme, hotuba ya bajeti ya Wizara ya Nishati ya mwaka 2026/27 inaonyesha upatikanaji wa umeme nchini umeongezeka kutoka asilimia 78.4 mwaka 2020 hadi asilimia 85.5 mwaka 2026.

Kiwango cha uunganishaji wa umeme nacho kimeongezeka kutoka asilimia 37.7 hadi asilimia 52.1 katika kipindi hicho.

Takwimu za Shirika la Umeme Tanzania (Tanesco) zinaonyesha upatikanaji wa huduma hiyo umefikia asilimia 99.8 mijini na asilimia 78.1 vijijini.

Post navigation

Previous: Ripoti za CAG kulipima Bunge la 13, Halima Mdee akifunguka

Next: Revealed: Two contrasting sides of a Sh300 billion water project unveiled

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment *

Name *

Email *

Website

Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.

Admin

Website https://thebongopost.online

Related Posts

Nearly 782,000 SGR tickets go unused in nine months

2 mins read

Nearly 782,000 SGR tickets go unused in nine months

Habari za Dharura

October 27, 2026 Admin0

Tume yaanza kusaka waliopanga, kufadhili ghasia za Oktoba 29

3 mins read

Tume yaanza kusaka waliopanga, kufadhili ghasia za Oktoba 29

Habari za Dharura

October 27, 2026 Admin0

Government urges the youth to turn technology into investment

2 mins read

Government urges the youth to turn technology into investment

Habari za Dharura

October 27, 2026 Admin0

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

News Express © 2026. All Rights Reserved.