Skip to content

site mode button

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

Search for:

Kwanini ni muhimu SUK kuendeshwa kwa waraka wa pamoja

4 mins read

Kwanini ni muhimu SUK kuendeshwa kwa waraka wa pamoja

Habari za Dharura

October 28, 2026 Admin0

Tukio la Waziri wa Biashara na Maendeleo ya Viwanda, Omar Said Shaaban kukataa kupokea Ilani ya CCM wakati wa makabidhiano ya ofisi na kauli ya Katibu wa Itikadi na Uenezi wa CCM Zanzibar, Khamis Mbeto, iliyomwambia aache ‘drama za kisiasa’ vinaibua mjadala mzito zaidi ya picha za mitandaoni.

Huu ni mjadala wa nini maana ya Serikali ya Umoja wa Kitaifa (SUK) Zanzibar.

Katiba ya Zanzibar ya 1984, Ibara ya 39(1) hadi 39(3), iliyofanyiwa marekebisho mwaka 2010, ndiyo inayounda SUK. Inasema chama kilichoshinda urais kitaunda serikali, lakini Makamu wa Kwanza wa Rais atatoka chama cha pili kilichopata kura nyingi.

Mawaziri wa SUK wanateuliwa kwa idadi inayolingana na nguvu za vyama Barazani.

Kwa mujibu wa baraza la 2025, CCM ina wawakilishi 66 na ACT Wazalendo wawakilishi 16. Hivyo, CCM ndicho chama tawala na ndicho chenye ilani ya utekelezaji.

Ibara ya 90 ya Katiba ya Zanzibar inasema kazi ya Baraza la Mawaziri ni kutekeleza Sera za Serikali. Na sera hizo zinaandikwa wapi? Katika Ilani ya chama kilichoshinda uchaguzi. Ndio maana Mbeto anasema “kazi utakazotekeleza ni za CCM”.

Lakini upande wa pili, mkataba wa maridhiano wa CCM na ACT Wazalendo uliosainiwa Julai 9, 2026, unaeleza wazi kuwa SUK itajengwa kwenye misingi ya maridhiano, mageuzi ya katiba, uchaguzi na sheria.

Hii inampa nguvu Waziri wa ACT kusema ‘mimi sipo hapa kutekeleza Ilani ya CCM, nipo hapa kutekeleza makubaliano ya SUK.

Hapa ndipo mgogoro unapojificha. Katiba ya Zanzibar ina mianya miwili.

Kwa mtazamo wa CCM, Waziri Omar ni sehemu ya Serikali ya Mapinduzi Zanzibar, ambayo Rais wake ni wa CCM. Kwa mujibu wa kanuni za utumishi, anapokabidhiwa ofisi, anakabidhiwa na nyaraka zote za wizara, ikiwemo Ilani ya CCM ambayo ndiyo dira ya utekelezaji wa miaka mitano.

Kukataa kuipokea ni kama kusema ‘sitayafuata maelekezo ya bosi wangu’. Ni utovu wa nidhamu wa kiutumishi.

Kwa mtazamo wa ACT Wazalendo, GNU sio maana ya ACT kuingia CCM. ACT ina Ilani yake yenyewe iliyotumika kuomba kura. Katiba inamlinda Makamu wa Kwanza wa Rais na mawaziri wa ACT kutofanya kazi kinyume na misingi ya chama chao.

Kama Ilani ya CCM inasema jambo linalopingana na Ilani ya ACT, Waziri wa ACT hawezi kulazimishwa kulitekeleza. Ndio maana Omar anaona kupokea Ilani ya CCM hadharani ni kujiua kisiasa mbele ya wanachama wake.

Hivyo, kikatiba, wote wawili wako sahihi nusunusu. CCM iko sahihi kuwa Ilani yake ndiyo sera kuu ya Serikali. ACT iko sahihi kuwa haiwezi kulazimishwa kuikumbatia Ilani ya CCM kama imani.

Kwa jicho la kisiasa, tukio hili sio la bahati mbaya, Omar anatoka ACT Wazalendo ambayo tangu uchaguzi wa 2025 imekuwa na msimamo mkali wa kutotia saini haraka kuingia SUK hadi masuala ya uchaguzi wa Oktoba 29, 2025 na tume huru yajadiliwe.

Hivyo, kukataa Ilani ni ujumbe kwa wafuasi wake kwamba bado wako imara ‘hawajauzwa’.

Kwa upande wa CCM, Mbeto naye anafanya kazi yake ya itikadi. Kama ataacha Waziri wa ACT akatae Ilani hadharani na kimya, kesho waziri mwingine wa ACT atafanya hivyo, utakuwa mwanzo wa serikali mbili ndani ya serikali moja, hivyo lazima CCM isimamie mamlaka yake ya kiitikadi.

Hapa ndipo hatari ilipo, SUK ya 2010 hadi 2026 ilijengwa kwa heshima ya pande mbili, maridhiano ya Julai 2026 yalisema wazi SUK idumu. Lakini kama kila makabidhiano ya ofisi yataanza kuwa jukwaa la kurushiana Ilani, SUK itageuka kuwa ya maneno tu.

Tatizo sio Ilani, tatizo ni Katiba ya Zanzibar haina utaratibu maalumu wa namna Ilani za vyama viwili katika SUK zinavyounganishwa kuwa sera moja ya Serikali. Nchi kama Kenya ilipokuwa na SUK mwaka 2008 ilitengeneza sera ya pamoja.

Zanzibar bado inaendesha SUK kwa kutumia Ilani ya mshindi na chama cha pili kinaombwa tu kuiunga mkono, hapo ndipo chuki inapoanzia.

Suluhisho sio kumkaripia Omar wala kumsifia, suluhisho ni Baraza la Wawakilishi kupitia Ibara ya 39 (4) kutunga Sheria ya Uendeshaji wa SUK itakayoeleza wazi kuwa kabla ya waziri yeyote wa ACT kuingia ofisini, kunapaswa kuwa na waraka wa pamoja wa sera za SUK, sio Ilani ya CCM pekee.

Bila hivyo, Ijumaa ya daladala kwenda harusini ni tatizo dogo, tatizo kubwa ni SUK yenyewe kwenda harusi ya vyama viwili bila mkataba wa ndoa ulio wazi.

Post navigation

Previous: Mbinu kubadilisha miundombinu iliyopo ya maji kuwa huduma ya uhakika -3

Next: Government expands legal aid for prisoners and remandees

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment *

Name *

Email *

Website

Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.

Admin

Website https://thebongopost.online

Related Posts

…Kamati yatilia shaka baadhi ya maeneo, yashauri

2 mins read

…Kamati yatilia shaka baadhi ya maeneo, yashauri

Habari za Dharura

October 28, 2026 Admin0

Samia ataka jumuiya za kiraia kuimarisha ulinzi wa maadili ya Taifa

4 mins read

Samia ataka jumuiya za kiraia kuimarisha ulinzi wa maadili ya Taifa

Habari za Dharura

October 28, 2026 Admin0

Ndejembi ataka vijana kuandaliwa kunufaika na miradi ya mafuta, gesi

4 mins read

Ndejembi ataka vijana kuandaliwa kunufaika na miradi ya mafuta, gesi

Habari za Dharura

October 28, 2026 Admin0

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

News Express © 2026. All Rights Reserved.