Skip to content

site mode button

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

Search for:

ICC yashinda Tuzo ya Sakharov

6 mins read

ICC yashinda Tuzo ya Sakharov

Habari za Dharura

July 5, 2025October 23, 2026 Admin0

Dar es Salaam. Mahakama ya Kimataifa ya Jinai (ICC) na maofisa wake wameshinda Tuzo ya Sakharov ya Uhuru wa Mawazo ya mwaka 2026, inayotolewa na Bunge la Ulaya kwa kutambua mchango wa watu na taasisi katika kutetea haki za binadamu na uhuru wa msingi.

Ushindi wa ICC umetangazwa leo Oktoba 22, 2026 na Rais wa Bunge la Ulaya, Roberta Metsola, huku Mahakama hiyo yenye makao yake The Hague nchini Uholanzi, ikiweka kwenye tovuti yake.

ICC kwenye taarifa yake imeeleza kuwa, tuzo hiyo ina umuhimu wa pekee wakati taasisi hiyo inapokabiliwa na changamoto ambazo haijawahi kukutana nazo.

ICC ilianzishwa Julai mosi, 2002 kufuatia kupitishwa kwa Mkataba wa Roma.

ICC kwenye taarifa yake imeeleza kuwa tuzo hiyo inathibitisha umuhimu wa taasisi za Mahakama zinazojitegemea na watu wanaofanya kazi kulinda sheria za kimataifa.

“Katika dunia inayokabiliwa na ongezeko la migogoro, hakuna amani bila haki na hakuna usalama bila sheria,” imeeleza ICC katika taarifa hiyo.

Sababu za ICC kutwaa tuzo

Ushindi wa ICC umekuja kama ujumbe mzito wa kisiasa na ishara ya mshikamano kutoka kwa Umoja wa Ulaya baada ya Rais wa Marekani, Donald Trump, kuiwekea Mahakama hiyo na maofisa wake vikwazo vya kiuchumi na kusafiri Oktoba 9, 2026.

Vikwazo hivyo vililenga kukwamisha utendaji kazi na mamlaka ya kimahakama ya ICC kufuatia kutoa hati za ukamataji dhidi ya viongozi wa juu, akiwamo Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, kutokana na vita vya Gaza.

Tuzo hiyo inalenga kuonesha kuwa Mahakama huru za kimataifa hazipaswi kuingiliwa au kutishwa.

Kwa tuzo hiyo Bunge la Ulaya imeitambua ICC kama nguzo kuu ya kulinda mfumo wa sheria duniani.

Umoja wa Ulaya ulisisitiza kuwa, dharau inayoongezeka dhidi ya sheria za kimataifa na siasa zinazoingizwa kwenye vyombo vya haki ni tishio dhidi ya amani duniani, hivyo kuipa tuzo ICC ni uthibitisho wa msimamo wa Ulaya kulinda haki na sheria.

Kupitia taarifa rasmi ya Mahakama ya ICC na washirika wake, tuzo hii inatambua kazi ya Mahakama hiyo ya zaidi ya miongo miwili katika kuchunguza na kuwashtaki watu wanaotuhumiwa kwa makosa mazito zaidi duniani yakiwamo mauaji ya kimbari, uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya ubinadamu, bila kujali ukubwa au nguvu ya kisiasa waliyonayo watuhumiwa.

Sababu nyingine ni msimamo wa ICC wa kuendelea na uchunguzi pamoja na kutoa hati za ukamataji kwa wanaohusika na uhalifu wa kivita katika maeneo yenye migogoro mikubwa kama Ukanda wa Gaza na Ukraine ulitwajwa pia kuwa kigezo kilichoibeba mahakama hiyo.

ICC imetoa hati ya kukamatwa Rais wa Russia Vladimir Putin, Machi 17, 2023 ikimtuhumu kuhusika na uhalifu wa kivita wa uhamisho usio halali wa watoto kutoka maeneo yaliyochukuliwa ya Ukraine kwenda nchini Russia.

Mwingine Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu iliyotolewa Novemba 21, 2024 akiwa pamoja na aliyekuwa waziri wake wa ulinzi, Yoav Gallant).

Wanatuhumiwa kwa uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya binadamu katika vita vya Gaza, ikiwamo kutumia njaa kama silaha ya vita na kuelekeza mashambulizi dhidi ya raia kuanzia Oktoba 2023.

Lissu alivyoshiriki katika kinyang’anyiro

Kiongozi wa upinzani Tanzania, Tundu Lissu, alikuwa miongoni mwa washindani watatu waliofika hatua ya mwisho ya kuwania tuzo hiyo.

Lissu, ambaye ni mwanasheria na mwanasiasa, aliteuliwa kutokana na mchango wake katika kutetea demokrasia, mageuzi ya uchaguzi na siasa zinazozingatia haki.

Uteuzi wake ulitolewa na makundi ya kisiasa ya Bunge la Ulaya, yakiwamo Chama cha People’s Party (EPP) na Conservatives and Reformists (ECR), kwa kuzingatia juhudi zake katika kutetea misingi ya kidemokrasia nchini Tanzania.

Dada wa Iran nao walikuwa fainali

Washindani wengine waliokuwa wamefika hatua ya mwisho ni dada wawili kutoka Iran, Taraneh na Romina Rahimi, walioteuliwa kwa niaba ya watu wanaokabiliwa na mateso na ukandamizaji wa utawala wa Iran.

Dada hao walikamatwa kuhusiana na maandamano yaliyofanyika Januari 2026 katika mji wa Isfahan, Iran.

Kwa mujibu wa taarifa za Bunge la Ulaya, Taraneh, mwenye umri wa miaka 20, alihukumiwa kifo na Mahakama nchini Iran, huku dada yake Romina akihukumiwa kifungo kirefu gerezani.

Bunge la Ulaya lilipinga hukumu hizo, likizitaja kuwa za kisiasa na kutaka zifutwe, utekelezaji wa hukumu za kifo usitishwe na wafungwa wa kisiasa waachiliwe bila masharti.

Mbali na ICC, Lissu na dada wa Rahimi, washindani wengine walikuwa Rais wa El Salvador Nayib Bukele, daktari wa Kipalestina Hussam Abu Safiya na shirika la kiraia la Israel linalojulikana kama Standing Together.

Kuhusu Tuzo ya Sakharov

Tuzo ya Sakharov ya Uhuru wa Mawazo ilianzishwa mwaka 1988 na Bunge la Ulaya, ikiwa na lengo la kutambua watu, makundi na taasisi zinazotoa mchango mkubwa katika kutetea haki za binadamu na uhuru wa msingi.

Tuzo hiyo imekuwa ikitolewa kwa watetezi wa demokrasia, waandishi wa habari, wanaharakati, viongozi wa kisiasa na watu wanaopigania uhuru wa mawazo na haki za binadamu.

Kwa mwaka huu, hafla ya kukabidhi tuzo hiyo imepangwa kufanyika Desemba 16, 2026, mjini Strasbourg nchini Ufaransa.

Historia, watuhumiwa wa mwanzo

Wazo la kuwa na Mahakama ya kudumu lilianza tangu kumalizika kwa Vita Kuu ya Pili ya Dunia kupitia Mahakama za Kijeshi za Nuremberg na Tokyo. Hata hivyo, kutokana na Vita Baridi, mahakama hiyo haikuanza.

Katika miaka ya 1990, ulimwengu ulishuhudia mauaji ya kimbari na uhalifu wa kivita. Hali hiyo ililifanya Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa kuunda Mahakama maalumu za muda.

Julai 1998, Umoja wa Mataifa uliandaa mkutano wa kidiplomasia mjini Roma nchini Italia na baada ya majadiliano, Julai 17, 1998, mataifa yapitisha mkataba ujulikanao kama Mkataba wa Roma wa Mahakama ya Kimataifa ya Jinai.

Ili mkataba huo uanze kufanya kazi kisheria, ilihitajika angalau nchi 60 ziidhinishe makubaliano hayo katika mabunge yao.

Idadi hiyo ilifikiwa mapema mwaka 2002, na kusababisha Mkataba wa Roma kuanza kutumika rasmi Julai mosi 2002 kwa kuanzishwa ICC na makao yake kuwa The Hague, Uholanzi.

Watuhumiwa wa mwanzo

Watuhumiwa wa kwanza wa ICC walitoka katika nchi za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) na Uganda, kufuatia kesi za kwanza kufunguliwa na Mahakama hiyo kati ya mwaka 2004 na 2006.

Mtuhumiwa wa kwanza kukamatwa alikuwa Thomas Lubanga Dyilo (DRC) alishtakiwa kwa uhalifu wa kivita wa kuwasajili na kuwatumia watoto wenye umri chini ya miaka 15 kupigana vita.

Ndiye aliyekuwa wa kwanza kuhukumiwa kwa kufungwa miaka 12 jela.

Mshtakiwa wa pili alikuwa Joseph Kony (Uganda), kiongozi wa kundi la waasi la Lord’s Resistance Army (LRA), alihukumiwa kifungo bila kuwepo mahakamani.

Watuhumiwa wengine ambao ICC ilitoa hati za kukiamatwa ni Vincent Otti, Okot Odhiambo, na Dominic Ongwen (Uganda), Germain Katanga na Mathieu Ngudjolo Chui (DRC).

Wengine ni Ahmad Harun na Ali Kushayb (Sudan) na aliyekuwa Rais wa nchi hiyo, Omar al-Bashir.

Post navigation

Previous: Jumba la kifahari la Jammeh nchini Marekani lapigwa mnada

Next: VP’s Mbeya visit eases traffic as Tanroads opens 106 access routes

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment *

Name *

Email *

Website

Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.

Admin

Website https://thebongopost.online

Related Posts

3 mins read

Tanzania: Sauti Za Busara Unveils Line-Up, Moves Festival to March

Habari za Dharura

October 26, 2026 Admin0

Vyuo vinatafiti, Taifa linanufaika? | Mwananchi

8 mins read

Vyuo vinatafiti, Taifa linanufaika? | Mwananchi

Habari za Dharura

October 26, 2026 Admin0

Joto kali, mvua na upepo waharibu mamia ya nyumba

7 mins read

Joto kali, mvua na upepo waharibu mamia ya nyumba

Habari za Dharura

October 26, 2026 Admin0

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

News Express © 2026. All Rights Reserved.