Skip to content

site mode button

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

Search for:

Wadau wasema matokeo ya Tume ya Jaji Lila yajenge umoja, si mpasuko

6 mins read

Wadau wasema matokeo ya Tume ya Jaji Lila yajenge umoja, si mpasuko

Habari za Dharura

October 29, 2026 Admin0

Dar es Salaam. Wadau wa masuala ya siasa na haki za binadamu wameitaka Tume ya Rais ya Uchunguzi wa Wahusika wa Ghasia na Ukiukwaji wa Sheria katika Matukio ya Wakati na Baada ya Uchaguzi Mkuu wa Oktoba 2025, kuhakikisha matokeo ya uchunguzi yanazingatia ukweli, haki na uwajibikaji ili kujenga umoja wa kitaifa badala ya kuongeza migawanyiko.

Wamesema uchunguzi huo ni fursa ya kuweka wazi yaliyotokea, kuwabaini waliohusika na kuchukua hatua zinazostahili, huku ukitafuta suluhu zitakazozuia kurudiwa kwa matukio kama hayo.

Hata hivyo, wameonya kuwa matokeo ya tume yasitumike kutafuta watu wa kulaumiwa kwa misingi ya kisiasa, bali yawe msingi wa kujenga upya imani, kuponya majeraha ya Taifa na kuweka mazingira ya amani ya kudumu.

Kauli zao zimekuja wakati tume hiyo ikianza kutekeleza sehemu ya hadidu za rejea inayohusu kuwabaini waliopanga, kufadhili, kuratibu na kufanya ghasia hizo.

Akizungumza na waandishi wa habari jijini Dar es Salaam juzi Jumanne, Oktoba 27, 2026, Mwenyekiti wa tume hiyo, Jaji Shaban Lila alisema tume imekamilisha ukusanyaji wa ushahidi katika wilaya zote za Mkoa wa Dar es Salaam na sasa inaendelea na hatua ya kubaini waliohusika na ghasia hizo.

Alisema awali, tume ilijikita katika kuchunguza matumizi ya nguvu wakati wa kudhibiti vurugu, madai ya watu kupigwa risasi za moto nje ya maeneo yaliyokuwa na ghasia, watu kupotea na wengine kupata majeraha makubwa.

Akizungumza na Mwananchi jana Jumatano, Oktoba 28, 2026, mchambuzi wa siasa na Mhadhiri wa Idara ya Sayansi ya Siasa na Utawala wa Umma katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM), Profesa Bakari Mohamed amesema uaminifu wa tume ni muhimu katika kuhakikisha matokeo yake yanakubalika kwa wananchi wenye mitazamo tofauti.

Amesema uchunguzi unapaswa kubaini makosa yaliyofanywa na wahusika bila kujali upande wa kisiasa wanaotoka, akisisitiza kuwa, waliohusika wanaweza kutoka pande tofauti.

“Wahalifu wanaweza kuwa katika pande zote mbili,” amesema Profesa Mohamed, akionya kuwa uchunguzi ukilenga kundi moja na kuliacha jingine, unaweza kujenga hisia za upendeleo na kutendewa isivyo haki.

Amesema hali hiyo inaweza kuibua tena mpasuko miongoni mwa wananchi badala ya kusaidia kuponya Taifa.

Kwa maelezo yake, matokeo yanapaswa kubainisha makosa yaliyofanywa na kila upande na kupendekeza hatua zinazolingana na ushahidi uliopatikana.

Profesa Mohamed amesema pamoja na umuhimu wa uwajibikaji, lengo la msingi linapaswa kuwa kujifunza kutokana na yaliyotokea ili kuzuia vurugu kama hizo kujirudia na kuimarisha amani ya kudumu.

Ukweli usiwe chanzo cha migawanyiko

Mtetezi wa haki za binadamu, Hellen Kijo Bisimba amesema hatua inayofuata baada ya uchunguzi inapaswa kuwa kutafakari kwa pamoja yaliyotokea na kutafuta njia za kuzuia historia hiyo kujirudia.

Amesema Watanzania wanahitaji nafasi ya kukaa pamoja, kutathmini makosa yaliyofanyika na kushughulikia sababu zilizosababisha Taifa kufikia hatua ya kushuhudia vurugu.

“Cha muhimu ni kuacha mtazamo wa kutafuta ‘mchawi’ au kuendeleza lawama zisizoisha, kwa kuwa hali hiyo inaweza kuwafanya wananchi waendelee kuishi katika mazingira ya kutoaminiana,” amesema.

Bisimba amesema umoja na maridhiano haviwezi kujengwa kwa kuficha makosa, bali kwa kukubali kuyajadili, kuwasikiliza walioathirika na kutafuta suluhu inayozingatia haki.

Amesema matokeo ya tume yanapaswa kuweka ukweli wazi na kuhakikisha hatua zinazostahili zinachukuliwa kwa mujibu wa sheria, huku wananchi wakipewa nafasi ya kujenga upya mahusiano yao.

Amesisitiza kuwa lengo linapaswa kuwa kuimarisha umoja wa Taifa badala ya kuendeleza mgawanyiko unaotokana na misimamo ya kisiasa kuhusu matukio ya uchaguzi.

Kenya, Afrika Kusini ni funzo

Mtaalamu wa usalama, diplomasia na utatuzi wa migogoro, Dk Lucy Shule amesema utatuzi wa migogoro ya kisiasa unahitaji utayari wa wahusika kutafuta suluhu, kutambua chanzo cha tatizo na kushughulikia sababu zilizosababisha mgogoro.

Amesema suluhu ya kudumu haiwezi kupatikana kwa kuwalazimisha wahusika kukubaliana bila kushughulikia masuala ya msingi yaliyosababisha mgogoro.

“Jambo la msingi ni kwamba wale wanaohusika kwenye mgogoro kila mmoja aone kuna sababu ya kutatua,” amesema.

Ameeleza kuwa, kutambua na kukubali chanzo halisi cha mgogoro ni hatua muhimu, kwa kuwa kushughulikia dalili pekee kunaweza kutoa nafuu ya muda mfupi bila kuondoa mazingira yanayoweza kusababisha mgogoro mwingine.

Akitolea mfano Kenya, Dk Shule amesema uzoefu wa nchi hiyo unaonesha umuhimu wa wahusika kutambua kuwa kuendelea na mgogoro hakutaleta manufaa na hivyo kutafuta njia ya pamoja ya kuutatua.

Kenya ilikumbwa na ghasia kubwa baada ya uchaguzi wa Desemba 2007, kufuatia mzozo kuhusu matokeo ya uchaguzi wa urais. Vurugu hizo zilisababisha vifo, majeruhi na watu wengi kuyahama makazi yao.

Mazungumzo yaliyosimamiwa na aliyekuwa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, Kofi Annan, yaliwezesha viongozi wa pande kuu kufikia makubaliano mwaka 2008, ikiwamo mpango wa kugawana madaraka na hatua za kushughulikia chanzo cha mgogoro.

Baadaye, Kenya iliendelea na hatua za kuchunguza ghasia na kasoro za uchaguzi, pamoja na kujadili mageuzi ya kisiasa na kitaasisi.

Dk Shule pia ametaja Afrika Kusini kuwa mfano kupitia Tume ya Ukweli na Maridhiano iliyoanzishwa mwaka 1995 baada ya kumalizika kwa mfumo wa ubaguzi wa rangi wa apartheid.

Tume hiyo ilisikiliza waathirika wa ukiukaji wa haki za binadamu, kuchunguza matukio ya zamani na kutoa mapendekezo yaliyolenga kurejesha utu wa waathirika na kuweka msingi wa maridhiano.

Chini ya masharti maalumu ya kisheria, baadhi ya wahusika waliweza kuomba msamaha baada ya kufichua kikamilifu ukweli kuhusu matendo yao.

Kwa mujibu wa Dk Shule, mifano hiyo inaonesha kuwa suluhu inahitaji wahusika kuwa tayari kusikiliza mitazamo tofauti na kutafuta njia zinazokubalika za kushughulikia sababu za msingi za migogoro.

Amesema kuendelea kushikilia misimamo bila kuwa tayari kufanya mazungumzo kunaweza kuzuia nchi kusonga mbele, hivyo akasisitiza umuhimu wa diplomasia na mazungumzo katika kujenga amani.

Wajibu wa kuponya Taifa

Mwanamuziki wa hip hop nchini, Selemani Msindi, maarufu kama Afande Sele amesema matokeo ya tume yanapaswa kutazamwa katika muktadha mpana wa kuponya Taifa, badala ya kuishia kuwabaini watu wanaodaiwa kupanga au kuchochea ghasia.

Amesema wananchi wanahitaji kufahamu si tu waliochochea vurugu, bali pia sababu zilizofanya hali ya kisiasa kufikia hatua hiyo.

Kwa maelezo yake, suluhu inapaswa kuhusisha uwajibikaji wa viongozi na taasisi pamoja na majadiliano yatakayoweka msingi wa maridhiano ya kitaifa.

“Jambo kubwa ni kuliponya Taifa,” amesema Afande Sele, akisisitiza kuwa Serikali, viongozi wa kisiasa na wananchi wote wana wajibu katika mchakato huo.

Tume hiyo ilianza kutekeleza majukumu yake Agosti 7, 2026, baada ya kuundwa na Rais Samia Suluhu Hassan kufuatia mapendekezo ya ripoti ya tume iliyokuwa chini ya Jaji Othman Chande, iliyopendekeza uchunguzi zaidi kuhusu matukio ya jinai yaliyotokea wakati na baada ya uchaguzi.

Kwa wadau hao, mafanikio ya uchunguzi hayatapimwa tu kwa idadi ya watu watakaobainika kuhusika, bali pia kwa uwezo wake wa kuweka ukweli wazi, kuhakikisha uwajibikaji na kuweka msingi wa kuzuia vurugu nyingine huku ukijenga upya umoja na imani miongoni mwa Watanzania.

Post navigation

Previous: Inclusive education ambition faces a reality check

Next: Raia wa Poland na mkewe waliofungwa kwa bangi

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment *

Name *

Email *

Website

Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment.

Admin

Website https://thebongopost.online

Related Posts

Aliyelipishwa Sh7 milioni kwa madai ya kutoa taarifa za uongo utajiri wa marais ashinda rufaa

7 mins read

Aliyelipishwa Sh7 milioni kwa madai ya kutoa taarifa za uongo utajiri wa marais ashinda rufaa

Habari za Dharura

October 29, 2026 Admin0

SELF disburses Sh138 billion in loans, supports 262,000 jobs

3 mins read

SELF disburses Sh138 billion in loans, supports 262,000 jobs

Habari za Dharura

October 29, 2026 Admin0

Raia wa Poland na mkewe waliofungwa kwa bangi

7 mins read

Raia wa Poland na mkewe waliofungwa kwa bangi

Habari za Dharura

October 29, 2026 Admin0

Kuhusu Sisi
Sera ya Faragha
Sheria na Masharti
Wasiliana Nasi

News Express © 2026. All Rights Reserved.