Utafiti waonya wagonjwa wa kisukari kupata magonjwa ya moyo

Dar es Salaam. Asilimia 67.1 ya wagonjwa wenye kisukari na shinikizo la juu la damu wanaohudhuria kliniki jijini Dar es Salaam, wako katika hatari kubwa ya kupata magonjwa ya moyo na mishipa ya damu ndani ya miaka 10 ijayo, utafiti umebaini.

Utafiti huo ulihusisha watu wazima 249 wenye kisukari, wakiwemo wanawake 163 na wanaume 86. 

Watafiti walitumia mfumo wa Framingham uliorekebishwa kulingana na mazingira ya eneo husika kukadiria hatari ya washiriki kupata magonjwa hayo ndani ya miaka 10.

Kundi la hatari kubwa lilihusisha washiriki waliokadiriwa kuwa na uwezekano wa zaidi ya asilimia 20 wa kupata tukio la ugonjwa wa moyo na mishipa ya damu katika kipindi hicho. Hata hivyo, matokeo hayo hayamaanishi kuwa kila mshiriki katika kundi hilo atapata ugonjwa wa moyo.

Utafiti huo uliopewa jina la Prevalence of High Predicted 10-Year Cardiovascular Disease Risk Among Hypertensive Asymptomatic Diabetic Outpatients in Dar es Salaam, Tanzania Using a Locally Adapted Framingham Risk Score na kuchapishwa katika Jarida la Tanzania Medical, umeonyesha kuwa wanaume walikuwa katika hatari kubwa zaidi kuliko wanawake. 

Kati ya wanaume 86 walioshiriki, 66, sawa na asilimia 76.7, waliwekwa katika kundi la hatari kubwa. Kwa wanawake, 101 kati ya 163, sawa na asilimia 62, waliwekwa katika kundi hilo.

Wanaume pia walielekea kuingia katika kundi la hatari kubwa wakiwa na umri mdogo zaidi kuliko wanawake. 

Hata hivyo, baada ya watafiti kuzingatia mambo mengine yanayoweza kuathiri hatari hiyo, kigezo cha jinsi hakikuendelea kuwa kitabiri huru cha hatari kubwa.

Umri, unene wa kiuno na presha vyahusishwa

Uchambuzi wa utafiti umeonyesha kuwa umri mkubwa, mzunguko mkubwa wa kiuno, shinikizo la juu la damu la sistoli na kiwango kikubwa cha lehemu aina ya LDL vilihusishwa na ongezeko la hatari ya magonjwa ya moyo.

Ongezeko la sentimita 10 katika mzunguko wa kiuno lilihusishwa na uwezekano mkubwa wa kuwa katika kundi la hatari kubwa. 

Hali hiyo inaonyesha umuhimu wa kudhibiti mlundikano wa mafuta tumboni.

Vilevile, ongezeko la milimita 10 za zebaki katika shinikizo la damu la sistoli lilihusishwa na ongezeko la uwezekano wa kuwa katika kundi hilo. Shinikizo la sistoli hupima nguvu ya damu kwenye kuta za mishipa wakati moyo unaposukuma damu.

Kiwango kikubwa cha LDL, kinachojulikana pia kama lehemu mbaya, kilihusishwa na ongezeko la hatari. Viashiria hivyo vinaweza kufuatiliwa na kudhibitiwa kupitia mabadiliko ya mtindo wa maisha, ushauri wa kitaalamu na matibabu inapohitajika.

Kwa upande mwingine, kufanya shughuli za mwili mara kwa mara kulihusishwa na uwezekano mdogo wa kuwa katika kundi la hatari kubwa. 

Uwezekano huo ulikuwa chini kwa asilimia 44 ikilinganishwa na watu ambao hawakufanya shughuli za mwili mara kwa mara, baada ya kuzingatia mambo mengine katika uchambuzi.

Kwa kuwa utafiti uliwachunguza washiriki katika kipindi kimoja, matokeo hayo yanaonyesha uhusiano kati ya shughuli za mwili na hatari iliyokadiriwa, lakini hayawezi kuthibitisha kuwa kutofanya mazoezi ndiko kulikosababisha ongezeko la hatari.

Uchunguzi wa mapema muhimu

Matokeo hayo yanaonyesha umuhimu wa watu wenye kisukari na shinikizo la juu la damu kufuatiliwa kwa vipimo zaidi ya kiwango cha sukari pekee. 

Vipimo vya shinikizo la damu, lehemu pamoja na ufuatiliaji wa uzito na mzunguko wa kiuno, vinaweza kusaidia kutambua mapema wanaohitaji uangalizi zaidi.

Mfumo wa Framingham uliorekebishwa kwa mazingira ya eneo husika, unaweza kuwasaidia wataalamu wa afya kukadiria hatari ya mtu kupata magonjwa ya moyo ndani ya miaka 10 na kupanga hatua za kinga.

Hata hivyo, makadirio hayo yanapaswa kutafsiriwa na mtaalamu wa afya kwa kuzingatia hali ya kila mgonjwa. Wagonjwa hawapaswi kubadilisha au kuacha dawa walizoandikiwa bila ushauri wa kitaalamu.

Utafiti huo uliofanywa na Khadija Yahya-Malima, Eireen D. Ruhinda, Salome Buluba na Fatina B. Ramadhani, umehitimisha kuwa kudhibiti shinikizo la damu, lehemu na mafuta ya tumboni, pamoja na kuhimiza shughuli za mwili, ni hatua muhimu za kupunguza hatari ya magonjwa ya moyo kwa watu wenye kisukari.

Hata hivyo, kwa kuwa utafiti ulihusisha wagonjwa waliohudhuria kliniki maalumu jijini Dar es Salaam, matokeo yake hayawezi kuchukuliwa moja kwa moja kuwa yanawakilisha watu wote wenye kisukari nchini Tanzania.